ભારત-યુરોપિયન યુનિયન મુક્ત વેપાર સમજૂતીઃ નિકાસ માટે ગેમ ચેન્જર પરંતુ મુસ્લિમ દેશો માટે ચિંતાનો વિષય

આ કરાર ભારત માટે એક મોટી સિદ્ધિ સમાન (એજન્સી)નવી દિલ્હી, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે આગામી મુક્ત વેપાર કરારની ચર્ચા વિશ્વભરમાં થઈ રહી છે. આ કરાર દક્ષિણ એશિયાઈ અર્થતંત્ર પર મોટી અસર કરી શકે છે. આ કરારને ભારત માટે એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે, પરંતુ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા મુસ્લિમ દેશોમાં ચિંતા છે. આ કરાર બાદ ઘણા ભારતીય ઉત્પાદનો યુરોપિયન બજારમાં ઓછા અથવા કોઈ કરવેરા વિના વેચી શકાશે. આનો સીધો ફાયદો ભારતીય કંપનીઓને થશે અને તેમની નિકાસ ઝડપથી વધશે. કાપડ, વસ્ત્રો, ફાર્માસ્યુટિકલ, ચામડું, આઈટી અને ઓટો ક્ષેત્રોમાં ખાસ કરીને આ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થવાની આશા છે. બાંગ્લાદેશના અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધાર રેડીમેડ ગાર્મેન્ટ ઉદ્યોગ છે. બાંગ્લાદેશ લાંબા સમયથી યુરોપિયન દેશોમાં સસ્તા કપડાંની નિકાસ કરે છે. જોકે, વેપાર કરાર સાથે ભારત તે બજારમાં સસ્તા અને ગુણવત્તાયુક્ત કપડાંની નિકાસ પણ કરી શકશે. ભારતમાં કપાસના ઉત્પાદનથી લઈને તૈયાર કપડાં સુધીની સંપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇન છે. તેનાથી ભારતીય ઉત્પાદનોની કિંમત ઘટે છે અને ડિલિવરીને ઝડપી બનાવે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી બાંગ્લાદેશના ગાર્મેન્ટ નિકાસમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે અને ત્યાં લાખો નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. પાકિસ્તાન યુરોપિયન બજારમાં પોતાના ટેક્સટાઈલ અને કપડા ઉત્પાદનો પર પણ ખૂબ નિર્ભર છે. હાલમાં, તે ચોક્કસ વેપાર વિશેષાધિકારો ભોગવે છે, પરંતુ ભારત-ઈયુ કરાર પછી તેને ભારતીય કંપનીઓ તરફથી સીધી સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડશે. પાકિસ્તાની વેપાર સંગઠનો કહે છે કે આનાથી તેમની નિકાસ, વિદેશી કમાણી અને રોજગાર પર પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે. પાકિસ્તાન પહેલેથી જ આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને આ ડીલ તેની સ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી શકે છે.ભારત સરકારનું લક્ષ્ય છે કે ૨૦૩૦ સુધીમાં નિકાસ વધારીને ૧૦૦ અરબ ડોલરથી વધુ સુધી લઈ જવાનું છે. યુરોપિયન યુનિયન સાથેના કરારથી ભારતને મોટું બજાર, વિદેશી રોકાણ અને નવી નોકરીઓ મળવાની આશા છે.