ભારતની શિક્ષણ વ્યવસ્થાઃ શાળા બંધ થવાનો આઘાતજનક દાયકો

નવી દિલ્‍હી, તા.૩: છેલ્લા દસ વર્ષમાં દેશની શિક્ષણ પ્રણાલી અંગે એક ચોંકાવનારી તસવીર સામે આવી છે. સંસદમાં રજૂ કરાયેલી માહિતી મુજબ, સમગ્ર ભારતમાં ૯૩,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ છે. આ માહિતી કેન્‍દ્રીય શિક્ષણ રાજ્‍ય મંત્રી જયંત ચૌધરીએ લોકસભામાં એક પ્રશ્‍નના જવાબમાં આપી હતી. આ પ્રશ્‍ન રાજસ્‍થાનના સીકરથી સીપીઆઈ(એમ) સાંસદ અમરા રામે ઉઠાવ્‍યો હતો. ડેટા સ્‍પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે દાયકાના શરૂઆતના વર્ષોમાં સૌથી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ હતી. સરકારી માહિતી અનુસાર, સૌથી ખરાબ પરિસ્‍થિતિ ૨૦૧૪-૧૫ અને ૨૦૧૯-૨૦ની વચ્‍ચે હતી. આ છ વર્ષોમાં, દેશભરમાં ૭૦,૦૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી, જે અત્‍યાર સુધીની સૌથી વધુ સંખ્‍યા છે. આ પછી, કોવિડ-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન અને તે પછીના વર્ષોમાં, એટલે કે, ૨૦૨૦-૨૧ અને ૨૦૨૪-૨૫ ની વચ્‍ચે, ૧૮,૭૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ. જ્‍યારે ગતિ થોડી ધીમી પડી ગઈ હોય, તો પણ શાળાઓ બંધ થવાની પ્રક્રિયા યથાવત રહી. કયા રાજ્‍યમાં કેટલી શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી હતી? રાજ્‍યોને જોતાં, ઉત્તર પ્રદેશ સૌથી આગળ હતું, અહીં લગભગ ૨૪,૬૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ હતી, જે દેશમાં સૌથી વધુ છે. મધ્‍યપ્રદેશ લગભગ ૨૨,૪૦૦ શાળાઓ બંધ થઈ હતી. ઓડિશા, ઝારખંડ અને રાજસ્‍થાન જેવા રાજ્‍યોમાં પણ હજારો શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ. ઝારખંડમાં ૫,૦૦૦ થી વધુ, ઓડિશામાં લગભગ ૫,૪૦૦ અને રાજસ્‍થાનમાં ૨,૫૦૦ થી વધુ શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ.