ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବିଜୟ, କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ବିଷୟରେ କ'ଣ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଲମ୍ବା ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏକ ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଏବେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବଜାରରେ ଆଶାର ଲହରୀ ଖେଳାଇ ଦେଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କ ୫୦% ରୁ ୧୮% କୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଆମେରିକା ବଜାରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତ କରିଛି ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଉଛି । ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଜୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ। ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେଉଁ କେଉଁ ଦେଶ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପାରେ… ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ଚୀନ୍… ଚୀନ୍ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଚୀନ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୩୪% ରୁ ୩୭% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରୁଛି, ଯାହା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ପାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ଉପରେ କେବଳ ୧୮% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରାଯିବା ପରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ଅଟୋ ଉପାଦାନ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ ଉତ୍ପା ଦଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତା ହରାଇବେ। ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ ବାଂଲାଦେଶ… ବାଂଲାଦେଶ ଏହାର ବୟନ ଏବଂ ପୋଷାକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତର ଚାପ ଅନୁଭବ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ବାଂଲାଦେଶୀ ପୋଷାକ ଉପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକାରେ ୨୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେଉଛି, ଯାହା ଭାରତର ନୂତନ ୧୮% ଶୁଳ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ। ଶୁଳ୍କରେ ଏକ ଛୋଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଡ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆମେରିକୀୟ ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀ ବାଂଲାଦେଶରୁ ଭାରତକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଡର ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିପାରନ୍ତି । ଭିଏତନାମ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସ୍ଥାନ ହରାଇପାରେ… ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷ ଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଚୀନର ଏକ ଦୃଢ଼ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଭିଏତନାମ ଉଭା ହୋଇଛି। ତଥାପି, ଭାରତ-ଆମେରିକା ଚୁକ୍ତି ଭିଏତନାମ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୨୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁଥିବାରୁ ଭିଏତନାମକୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଛି। ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ଫୁଟୱୟାର ଏବଂ ଫର୍ଣ୍ଣିଚର ଭଳି ସାମଗ୍ରୀର ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ। ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି… ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନକୁ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୯% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଛି, ଯାହା ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଟିକିଏ ଅଧିକ। ଯଦିଓ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଛୋଟ ମନେହୁଏ, ଏହା ଭାରତକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାବରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ବୟନଶିଳ୍ପ, କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ହାଲୁକା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଦେଶ ଗୁଡ଼ିକ… ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ମାଲେସିଆ ଏବଂ କାମ୍ବୋଡିଆ ଭଳି ଅନେକ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଦେଶ ୧୯% ରୁ ୨୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଳ୍କ ପାଉଛନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତା ଉତ୍ପାଦ ଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବା କଷ୍ଟକର କରିଥାଏ। ୟୁରୋପ ଏବଂ ଜାପାନ କମ୍ ଲାଭବାନ ହେବେ… ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଜାପାନ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଭଳି ଦେଶ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୧୫% କମ୍ ଶୁଳ୍କ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତର ୧୮% ତୁଳନାରେ ଟିକିଏ ଭଲ। ତଥାପି, ଭାରତର କମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଲାଭକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ କରେ, ବିଶେଷକରି ମୂଲ୍ୟ-ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କ୍ଷେତ୍ର ଗୁଡ଼ିକରେ । ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ :ଉପ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ବେଳେ ଅଜିତ ପାଓ୍ବାରଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ଅର୍ଥ ବିଭାଗ, ହେଲେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମିଳିଲାନି କାହିଁକି ? ତୁଲାଇବେ ୨ଟି ଜିଲ୍ଲାର ପାଳକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ବ...